Een kruidentuin maken begint met een plek met zon, grond waar water goed uit weg kan en kruiden die bij dezelfde omstandigheden passen. Zet bijvoorbeeld tijm en oregano bij elkaar op een zonnige, drogere plek. Geef munt een eigen pot, zodat de plant zich niet door de hele tuin verspreidt.
Je kunt een kruidentuin aanleggen in de volle grond of in een bak. Met een eenvoudige indeling en een paar kruiden die je graag gebruikt, heb je al genoeg om te beginnen.
Een plek kiezen voor je kruidentuin
De meeste keukenkruiden groeien graag op een lichte plek. Voor zonliefhebbers zoals tijm, oregano, salie en rozemarijn is ongeveer zes uur zon per dag een bruikbare richtlijn. Bieslook en munt kunnen ook op een plek met wat minder zon staan.
Kies liefst een plek dicht bij de keuken of het terras. Dan kun je gemakkelijk een paar takjes pakken tijdens het koken. Een pad of staptegel tussen grotere plantvakken is handig: zo bereik je de achterste planten zonder op de grond ertussen te staan.
Blijft er na een regenbui lang water staan? Kies dan liever een andere plek of gebruik een bak met gaten onderin. Vooral kruiden die van droge grond houden, kunnen slecht tegen wortels die lang nat blijven.
Een kruidentuin maken in volle grond of in een bak
In de volle grond hebben planten veel ruimte om te wortelen. De grond droogt er meestal minder snel uit dan in een pot. Je kunt de kruiden rechtstreeks in een border zetten of een apart vak voor ze maken.
Een bak is handig op een terras of bij zware, natte tuingrond. Je bepaalt zelf welke grond erin gaat en kunt planten met verschillende wensen makkelijker uit elkaar houden. Het nadeel is dat de grond in een bak sneller uitdroogt. Een grote bak houdt vocht doorgaans langer vast dan een kleine pot.
Gebruik een bak met afwateringsgaten. Zet er eventueel een schotel onder op het terras, maar laat overtollig water daar niet langdurig in staan. Vul de bak met potgrond. Voor tijm, oregano en rozemarijn kun je daar wat grof zand door mengen, zodat de grond luchtiger wordt.
Welke kruiden zet je bij elkaar?
De beste combinatie bestaat uit planten die ongeveer evenveel zon en water nodig hebben. Zo hoef je niet steeds om de ene plant heen water te geven om de andere droog te houden.
- Voor een zonnige, drogere plek: tijm, oregano, salie en rozemarijn. Deze kruiden houden van grond waar water goed uit weg kan.
- Voor een plek die iets vochtiger blijft: bieslook en peterselie. Zet ze in een apart vak of een eigen bak, zodat je ze makkelijker water geeft.
- In een eigen pot: munt. De wortels verspreiden zich snel en kunnen andere planten verdringen.
Ook citroenmelisse kan zich flink uitbreiden, onder meer doordat de plant zichzelf uitzaait. Knip bloemen weg als je geen jonge planten op andere plekken wilt. Lavas wordt juist een grote plant en heeft daarom veel ruimte nodig.
Basilicum houdt van warmte en kan slecht tegen kou. Geef deze plant een beschutte, zonnige plek en zet hem pas buiten als de kans op vorst voorbij is.
Zo maak je een praktische indeling
Leg de planten eerst met pot en al op hun plek voordat je gaat graven. Zet hogere planten, zoals rozemarijn, achteraan. Lagere kruiden, zoals tijm, passen goed langs de rand. Zo krijgen alle planten licht en kun je er gemakkelijk bij.
Laat ruimte tussen de planten. Een jonge kruidenplant uit een potje lijkt misschien klein, maar groeit nog uit. Een tussenruimte van ongeveer 25 tot 40 centimeter is voor veel kruiden een bruikbaar uitgangspunt. Grote planten zoals lavas en rozemarijn hebben meer ruimte nodig. Op het plantenlabel staat vaak hoe breed de soort ongeveer wordt.
Een eenvoudige indeling voor een klein, zonnig vak is een combinatie van tijm aan de voorkant, oregano in het midden en salie of rozemarijn aan de achterkant. Zet een pot munt naast het vak. Voor bieslook en peterselie kun je een tweede bak maken die wat vochtiger mag blijven.
Je kruidentuin aanleggen in vijf stappen
- Maak de plek vrij. Haal onkruid en wortels uit het plantvak. Maak de bovenste grond los met een schepje of hark.
- Verbeter de grond waar nodig. Meng bij zware, dichte grond wat compost door de bovenlaag om de structuur te verbeteren. Blijft de plek erg nat, kies dan liever een verhoogde bak met afwateringsgaten voor kruiden die van droge grond houden.
- Verdeel de planten. Zet kruiden met dezelfde wensen bij elkaar en laat ruimte voor de groei. Zet munt apart in een pot.
- Plant op de juiste diepte. Graaf een gat dat ruim genoeg is voor de wortelkluit. Haal de plant uit het potje en zet hem ongeveer even diep als hij daarin stond. Vul het gat op en druk de aarde licht aan.
- Geef water. Geef elke plant na het aanplanten een flinke scheut water. Zo sluit de grond goed aan rond de wortels.
Je kunt ook zaden gebruiken, maar met jonge planten zie je direct hoe de indeling eruitziet. Dat maakt het makkelijker om voldoende ruimte tussen de kruiden te laten.
Wanneer kun je een kruidentuin aanleggen?
Het voorjaar is een geschikt moment om een kruidentuin te maken. De planten krijgen dan de tijd om te groeien. Plant gevoelige kruiden zoals basilicum pas buiten als er geen vorst meer wordt verwacht.
Voor veel vaste kruiden is ook het vroege najaar geschikt: de grond is dan vaak nog warm en de planten kunnen wortelen. Plant liever niet als de grond bevroren is of door veel regen erg nat is.
Vragen over het maken van een kruidentuin
Welke kruiden mogen niet naast elkaar?
Er zijn weinig kruiden die elkaar echt niet verdragen. Het gaat vooral om hun wensen en groeiruimte. Munt staat vanwege de snel groeiende wortels liever apart. Zet kruiden die vochtige grond fijn vinden niet in hetzelfde kleine vak als kruiden die liever droog staan.
Kun je een kruidentuin maken op een plek met weinig zon?
Dat kan, maar kies dan kruiden die wat schaduw verdragen, zoals munt en bieslook. Tijm en rozemarijn staan liever zonnig. Op een volledig donkere plek zullen kruiden minder goed groeien.
Welke kruiden kunnen het hele jaar buiten blijven?
Bieslook, munt en tijm kunnen doorgaans buiten overwinteren. Bieslook en munt trekken zich in de winter vaak boven de grond terug en lopen later weer uit. Rozemarijn kan buiten blijven, maar kan bij strenge vorst of langdurig natte grond schade krijgen.
Geef nieuwe planten in de eerste tijd water als de grond droog wordt. Daarna kun je per vak kijken wat nodig is: de pot met munt zal vaak eerder water vragen dan de tijm in de volle grond.
