Rozemarijn kweken lukt het best op een zonnige plek met grond waar water makkelijk doorheen loopt. Je kunt beginnen met een jonge plant of zelf zaaien. Geef vooral in het begin water, maar laat de grond daarna tussen gietbeurten opdrogen. Zo kan de plant uitgroeien tot een stevige, meerjarige kruidenplant.
Voor een snelle start is een jonge plant het makkelijkst. Rozemarijn uit zaad groeit langzaam en niet ieder zaadje ontkiemt.
De beste plek om rozemarijn te kweken
Rozemarijn houdt van volle zon. Zet de plant buiten op een warme plek waar hij veel direct zonlicht krijgt, bijvoorbeeld tegen een zonnige muur of op een open terras. In de schaduw groeit hij vaak minder stevig en blijft de grond langer nat.
De plant kan goed tegen droogte zodra hij is aangeslagen, maar heeft moeite met langdurig natte wortels. Vooral zware kleigrond blijft vaak te lang vochtig. Op zo’n plek is een verhoogde plantplek of een pot met een gat onderin een betere keuze.
Binnen kan rozemarijn ook groeien, maar een plek met genoeg direct zonlicht is daar lastiger te vinden. Een zonnige vensterbank is geschikter dan een donkere keukenhoek.
Rozemarijn zaaien of beginnen met een plant?
Een jonge plant geeft sneller resultaat. Je ziet meteen hoe de plant eruitziet en kunt eerder een takje oogsten. Kies een exemplaar met stevige, groene blaadjes en zonder bruine of zachte plekken.
Zelf zaaien kan ook. Begin in het voorjaar binnenshuis, zodat de zaailingen warmte en licht krijgen. Zo pak je het aan:
- Vul kleine potjes of een zaaibak met luchtige zaaigrond en maak die licht vochtig.
- Verdeel de zaden over de grond en bedek ze met een dun laagje zaaigrond.
- Zet de potjes warm en licht. Houd de grond licht vochtig, maar niet drijfnat.
- Geef de zaailingen een eigen potje zodra ze groot genoeg zijn om voorzichtig vast te pakken.
- Laat de jonge planten geleidelijk aan de buitenlucht wennen. Zet ze eerst beschut en breng ze bij kans op vorst weer naar binnen.
Het ontkiemen kan enkele weken duren en jonge planten groeien aanvankelijk langzaam. Zaai daarom meerdere zaden als je graag een plant wilt overhouden. Wil je sneller oogsten, dan is een jonge rozemarijnplant praktischer.
Rozemarijn planten in de tuin of in een pot
Het voorjaar is een prettig moment om rozemarijn buiten te planten. De plant heeft dan tijd om wortels te maken voordat het koud en nat wordt.
Maak in de tuin een plantgat dat iets ruimer is dan de kluit. Zet de plant op dezelfde diepte als in de kweekpot en vul het gat aan met aarde. Druk de grond voorzichtig aan en geef water. Laat rond de plant ruimte voor lucht en groei. Reken meestal op ongeveer 50 centimeter tussen planten, afhankelijk van hoe groot de soort wordt.
Gebruik je een pot, kies er dan een met een afvoergat en genoeg ruimte rond de kluit. Een mengsel van potgrond met wat grof zand of perliet laat overtollig water beter door. Laat na het gieten geen water in een schotel onder de pot staan.
Een pot is handig op een balkon en je kunt hem verplaatsen. Het nadeel is dat de grond sneller uitdroogt dan in de tuin. Een jonge plant in pot heeft daarom vaker water nodig dan een goed gewortelde plant in de volle grond.
Water en voeding tijdens het kweken
Geef een pas geplante rozemarijn regelmatig water totdat hij is aangeslagen. Voel met je vinger aan de grond: is die onder het oppervlak nog vochtig, wacht dan met gieten. Wordt de bovenlaag droog, geef dan water bij de grond en laat het overtollige water weglopen.
Een gevestigde plant in de volle grond heeft meestal alleen bij langdurige droogte extra water nodig. In een pot droogt de aarde sneller uit, vooral op warme en winderige dagen. Geef liever een goede gietbeurt en laat de grond daarna weer opdrogen dan elke dag een klein beetje water.
Rozemarijn heeft weinig voeding nodig. Een plant in de tuin groeit doorgaans goed zonder veel extra mest. Groeit een potplant in het voorjaar nauwelijks en staat hij al lang in dezelfde grond, dan kun je wat voeding voor kruiden geven volgens de dosering op de verpakking. Te veel mest kan slappe groei geven.
Takjes oogsten zonder de plant uit te putten
Van een goed groeiende plant kun je geregeld jonge, groene takjes knippen. Gebruik een schone schaar en knip boven een vertakking. Oogst verspreid over de plant, zodat hij zijn vorm behoudt.
Laat bij een kleine of pas geplante rozemarijn genoeg blad zitten om verder te groeien. Knip niet in één keer grote delen weg en vermijd kaal, oud hout: daar loopt de plant niet altijd opnieuw uit. Gebruik de geurige blaadjes vers, bijvoorbeeld bij aardappels of geroosterde groenten.
Problemen bij het kweken van rozemarijn
Gele blaadjes en een slappe plant: vaak is de grond te nat. Voel aan de aarde en geef geen water zolang die nog vochtig is. Staat de plant in een pot, laat die dan goed uitlekken. Zachte, bruine wortels kunnen wijzen op wortelrot; haal aangetaste wortels weg en zet de plant in verse, luchtige grond. Bij ernstige aantasting herstelt hij niet altijd.
Droge, bruine blaadjes: een potkluit kan te ver zijn uitgedroogd. Voel ook hier eerst aan de aarde. Is de kluit droog, geef dan rustig water totdat de grond weer vocht opneemt. Bruine bladeren kunnen ook bij beschadigde wortels voorkomen, dus geef niet automatisch extra water als de grond nat is.
Lange, dunne scheuten: de plant krijgt mogelijk te weinig licht. Zet hem op een zonnigere plek en laat hem daar verder groeien. Verwacht bij een jonge plant geen grote oogst: rozemarijn heeft tijd nodig om een stevige basis te vormen.
In koude, natte perioden helpt een beschutte plek waar overtollig water weg kan. Een pot kun je bij strenge vorst tijdelijk op een lichte, vorstvrije plek zetten.
Veelgestelde vragen over rozemarijn kweken
Hoe oud wordt een rozemarijnplant?
Rozemarijn is meerjarig en kan meerdere jaren meegaan. Hoe lang een plant leeft, hangt onder meer af van de standplaats, de verzorging en de winteromstandigheden.
Waarom groeit mijn rozemarijn zo langzaam?
Een jonge plant groeit van nature niet snel. Ook weinig zon, natte grond of een te kleine pot kunnen de groei afremmen. Kijk eerst naar het licht en voel of de wortels niet voortdurend in natte grond staan.
Kun je een kruidenplant uit de supermarkt verder kweken?
Dat kan. Zet de plant op een lichte plek en geef hem zo nodig een ruimere pot met luchtige grond en een afvoergat. Een plant die lange tijd te nat of te droog heeft gestaan, heeft minder kans om goed verder te groeien.
Geef je rozemarijn vooral zon, luchtige grond en de tijd om wortels te maken. Dan kun je tijdens het groeiseizoen geregeld een vers takje voor de keuken knippen.
